Οι παρεμβάσεις που διαμορφώνουν ένα βιώσιμο ελληνικό yachting
Γιώργος Βάλλης
Πρόεδρος ΠΕΠΙΕΘ
Η ελληνική θάλασσα δεν συγχωρεί προχειρότητες. Το γνωρίζω καλά και το υπενθυμίζω σε κάθε ευκαιρία. Η ασφάλεια και τα δικαιώματα των ναυτικών δεν αποτελούν επιλογή, αλλά αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα. Από την πρώτη στιγμή που ανέλαβα ενεργό ρόλο μέσω της Πανελλήνιας Ένωσης Πληρωμάτων Ιδιωτικών και Επαγγελματικών Θαλαμηγών (ΠΕΠΙΕΘ), έθεσα ως στόχο τη διεκδίκηση ενός σαφούς θεσμικού πλαισίου, ουσιαστικής προστασίας των ανθρώπων της θάλασσας και σύγχρονων υποδομών που ανταποκρίνονται στις πραγματικές συνθήκες ναυσιπλοΐας σήμερα. Το ελληνικό yachting αποτελεί έναν από τους πιο δυναμικούς πυλώνες του θαλάσσιου τουρισμού, συνεισφέροντας περίπου 1,5% στο ΑΕΠ της χώρας. Πίσω όμως από τη βιτρίνα ανάπτυξης, πολυτέλειας και διεθνούς προβολής, χιλιάδες ναυτικοί μας εργάζονται καθημερινά σε συνθήκες αβεβαιότητας, αυξημένου κινδύνου και άνισης μεταχείρισης.
Παρεμβαίνουμε όταν διακυβεύεται η ανθρώπινη ζωή
Ως ΠΕΠΙΕΘ έχουμε αναλάβει ενεργό και ουσιαστικό ρόλο. Όχι με γενικόλογες διαπιστώσεις, αλλά με παρεμβάσεις που αφορούν άμεσα την ανθρώπινη ζωή, τη δικαιοσύνη και τη βιωσιμότητα του κλάδου. Γιατί χωρίς ασφάλεια στη θάλασσα, καμία τουριστική ανάπτυξη δεν μπορεί να θεωρηθεί πραγματική ή βιώσιμη.
Ακραία καιρικά φαινόμενα: οι κανόνες δεν είναι προαιρετικοί
Η συχνότερη εμφάνιση ακραίων καιρικών φαινομένων θέτει σε κίνδυνο τη ζωή ναυτικών, τουριστών, αλλά και ανθρώπων στις παραλίες και τα λιμάνια.Είναι άκρως αναγκαία να γίνει επικαιροποίηση των πρωτοκόλλων ασφάλειας, υποχρεωτική εκπαίδευση και επανακατάρτιση των πληρωμάτων με σύγχρονα μέσα πρόγνωσης και έγκαιρης προειδοποίησης, καθώς και ενίσχυση των λιμενικών υποδομών, ώστε να μειωθεί ουσιαστικά ο κίνδυνος για ανθρώπινες ζωές και περιουσίες.
Ναυτικές φωτοβολίδες: Mέσο διάσωσης, όχι απειλή
Τα επαναλαμβανόμενα ατυχήματα –και δυστυχήματα– με ναυτικές φωτοβολίδες αποκάλυψαν σοβαρές ελλείψεις στο θεσμικό πλαίσιο. Ζητάμε αυστηρούς και συστηματικούς ελέγχους, περιορισμό της παράνομης πώλησης, οργανωμένη και ασφαλή διαχείριση των ληγμένων φωτοβολίδων. Οι φωτοβολίδες είναι μέσο διάσωσης, όχι παιχνίδι. Όταν η χρήση και η διάθεσή τους γίνεται ανεξέλεγκτα, μετατρέπονται σε ωρολογιακή βόμβα.
Ταχύτητες και δίαυλοι: ένα κρίσιμο πεδίο ασφάλειας
Το ίδιο έλλειμμα κανόνων συναντάμε σε ταχύτητες και αποστάσεις από ακτογραμμές, λιμάνια και διαύλους. Η απουσία σαφών οδηγιών και ουσιαστικών ελέγχων αυξάνει κατακόρυφα τον κίνδυνο ατυχημάτων, ειδικά σε πολυσύχναστες περιοχές.
Έχουμε προτείνει ένα ενιαίο πλαίσιο ταχυτήτων, όπως υπάρχει και στην Ευρώπη:έως 5 κόμβους σε απόσταση 300 μέτρων, έως 10 κόμβους στα 500 μέτρα, και αυστηρή εφαρμογή των προβλεπόμενων ορίων πέραν αυτών.
Υποστελέχωση και φθαρμένες υποδομές: ένας επικίνδυνος συνδυασμός
Η ασφάλεια δεν εξαρτάται μόνο από κανονισμούς. Πολλά λιμάνια λειτουργούν υποστελεχωμένα, με φθαρμένες μπίντες και κρίκους, την ώρα που το κόστος λειτουργίας και συντήρησης αυξάνεται συνεχώς. Η άνοδος στις τιμές των καυσίμων, υπηρεσιών και ανταλλακτικών πιέζει πληρώματα και πλοιοκτήτες, ενώ οι υποδομές παραμένουν στάσιμες. Το αποτέλεσμα είναι αυξημένος κίνδυνος για ανθρώπινες ζωές, ζημιές σε σκάφη και σοβαρό πλήγμα στον ποιοτικό θαλάσσιο τουρισμό.
Δεν μπορούμε να μιλάμε για VIP τουρισμό με υποδομές που θυμίζουν άλλες δεκαετίες.
Φορολογική δικαιοσύνη: μια ουσιαστική κατάκτηση
Το 2025 πετύχαμε μια σημαντική εξέλιξη για τους ναυτικούς του yachting. Καθιερώθηκε, έπειτα από παρέμβαση μας, αυτοτελής φορολόγηση 10–15% για ναυτικούς σε ιδιωτικές και επαγγελματικές θαλαμηγούς. Η ρύθμιση αυτή εξισώνει τα φορολογικά βάρη με εκείνα της ακτοπλοΐας και του εμπορικού στόλου, συμβάλλοντας στην ενίσχυση της ελληνικής ναυτιλίας και την καθημερινή τους διαβίωση έμπειρων Ελλήνων ναυτικών.
Τηλεϊατρική εν πλω: όταν ο χρόνος μετρά αντίστροφα
Η τηλεϊατρική στα σκάφη αναψυχής αποτελεί κρίσιμο ζήτημα που μπορεί να αποδειχθεί σωτήριο. Έχουμε προτείνει την καθιέρωση υποχρεωτικού εξοπλισμού, όπως τηλε-καρδιογράφο, αυτόματο εξωτερικό απινιδωτή και 24ωρη σύνδεση με υπηρεσίες επείγουσας ιατρικής. Σε ένα θαλάσσιο περιβάλλον, όπου η πρόσβαση σε ιατρική βοήθεια δεν είναι άμεση, τα λεπτά κάνουν τη διαφορά.
Γυναίκες ναυτικοί: μια διαρκής ανισότητα
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η γενικότερη κατάσταση που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες ναυτικοί στο ελληνικό yachting. Παρά την τεράστια συμβολή και τις ικανότητές τους, συχνά έρχονται αντιμέτωπες με εργασιακή ανασφάλεια, περιορισμένα εργασιακά δικαιώματα έλλειψη θεσμικής προστασίας. Ως αποτέλεσμα, συχνά αναγκάζονται είτε να αναβάλουν τη μητρότητα είτε να εγκαταλείψουν το επάγγελμά τους. Η μητρότητα εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται ως εμπόδιο και όχι ως θεμελιώδες δικαίωμα. Πρόκειται για μια σιωπηλή αλλά βαθιά αδικία, που καθιστά αναγκαία τη θέσπιση σαφούς νομικού πλαισίου και την ύπαρξη ουσιαστικής πολιτικής βούλησης, ώστε η ισότητα και ο σεβασμός των εργασιακών δικαιωμάτων να ισχύουν και εν πλω.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Συνήγορος του Πολίτη έχει ταχθεί υπέρ των συγκεκριμένων θέσεων, ενώ έχουν ήδη γίνει παρεμβάσεις αναφορικά με το ζήτημα. Παράλληλα, το θέμα αναμένεται να τεθεί και ενώπιον της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με στόχο τη διερεύνηση και εξεύρεση μιας βιώσιμης, θεσμικής απόφασης.
Η θάλασσα απαιτεί ευθύνη
Η ΠΕΠΙΕΘ θα συνεχίζει να παρεμβαίνει με συνέπεια και τεκμηρίωση, διεκδικώντας ένα πλαίσιο που προστατεύει πρώτα τον άνθρωπο. Γιατί στη θάλασσα, η ευθύνη δεν είναι επιλογή — είναι προϋπόθεση.
Who is Who
Ο Cpt. Dr. Γιώργος Βάλλης είναι Πλοίαρχος Α’ Τάξης με πολυετή εμπειρία στη διοίκηση πολυτελών σκαφών αναψυχής. Είναι απόφοιτος της Ακαδημίας Εμπορικού Ναυτικού Χανίων, κάτοχος MBA στη Ναυτιλία και Διδακτορικού στη Διαχείριση Ναυτιλιακών Κινδύνων και Κρίσεων.
Από το 2007, έχει διατελέσει Καπετάνιος σε θαλαμηγούς έως 50 μέτρα , όπως τα M/Y Mobius, Sily και Tropicana , με περιοχές δράσης την Ελλάδα, την Ευρώπη και το Ντουμπάι. Διαθέτει εξειδίκευση στα logistics, τη διαχείριση πληρωμάτων και τις εργασίες refit. Παράλληλα, είναι Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Πληρωμάτων Ιδιωτικών & Επαγγελματικών Θαλαμηγών.
