Ο Σ.Ι.Τ.Ε.Σ.Α.Π. τοποθετείται για κρίσιμα προβλήματα στον θαλάσσιο τουρισμό, προτείνοντας άμεσα φορολογικές ελαφρύνσεις, σύγχρονες υποδομές ελλιμενισμού και ταχεία ψηφιοποίηση του κλάδου.
Ευθύμης Μπιμπής,
Πρόεδρος Σ.Ι.Τ.Ε.Σ.Α.Π.
Ο Σύνδεσμος Ιδιοκτητών Τουριστικών Σκαφών άνευ Πληρώματος (Σ.Ι.Τ.Ε.Σ.Α.Π.), που εκπροσωπεί περίπου 750 επιχειρήσεις και 2.500 επαγγελματικά σκάφη αναψυχής σε όλη τη χώρα, επισημαίνει τις σοβαρές προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο κλάδος ενόψει της νέας τουριστικής περιόδου.
Επιμήκυνση περιόδου – Πίεση εσόδων
Η τουριστική περίοδος τα τελευταία δύο έτη έχει επιμηκυνθεί, με έναρξη στα μέσα Μαρτίου και ολοκλήρωση στα μέσα Νοεμβρίου. Ωστόσο, ακόμη και κατά τους μήνες αιχμής (Ιούλιο και Αύγουστο) παρατηρήθηκαν σημαντικά κενά πληρότητας. Το φαινόμενο αποδίδεται κυρίως στο αυξημένο κόστος αεροπορικών εισιτηρίων και στις υψηλές θερμοκρασίες, που ωθούν μέρος της διεθνούς ζήτησης προς βορειότερους προορισμούς.
Παρότι οι ενδείξεις για τη νέα περίοδο εμφανίζονται βελτιωμένες, ο αυξημένος διεθνής ανταγωνισμός δεν επιτρέπει ουσιαστική αναπροσαρμογή των ναύλων. Ταυτόχρονα, το διαρκώς αυξανόμενο κόστος λειτουργίας — ελλιμενισμοί, ασφάλειες, επισκευές, καύσιμα και λοιπές πρώτες ύλες — έχει συμπιέσει τις αποδόσεις των σκαφών σε οριακά επίπεδα.
Φορολογικές επιβαρύνσεις
Ο κλάδος έχει επιβαρυνθεί σημαντικά από τις φορολογικές μεταβολές των τελευταίων ετών. Το 2019 επιβλήθηκε πενταπλασιασμός του φόρου πλοίων, ενώ με τον Ν. 5259/2025 θεσπίστηκε νέα αναδρομική αύξηση (με ισχύ από το 2024) από 40% έως 100%, γεγονός που επιτείνει τα προβλήματα ρευστότητας και επηρεάζει άμεσα τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων.
Ανταγωνιστικότητα και Φ.Π.Α.
Διαχρονικό αίτημα του κλάδου αποτελεί η υπαγωγή της δραστηριότητας ενοικίασης σκαφών χωρίς πλήρωμα στον χαμηλό συντελεστή Φ.Π.Α., όπως ισχύει για άλλους τομείς του τουρισμού. Η υφιστάμενη κατάσταση επηρεάζει άμεσα την ανταγωνιστικότητα του ελληνικού προϊόντος, όταν άμεσα ανταγωνίστριες χώρες όπως η Κροατία εφαρμόζουν συντελεστή 13% και η Τουρκία 0%.
Έλλειψη υποδομών – Χρόνιο πρόβλημα ελλιμενισμού
Το σημαντικότερο διαρθρωτικό ζήτημα παραμένει η ανεπάρκεια λιμενικών υποδομών. Μεγάλος αριθμός επαγγελματικών σκαφών δεν διαθέτει μόνιμη θέση σε οργανωμένη μαρίνα και αναγκάζεται να χρησιμοποιεί διαθέσιμες προβλήτες από την Ελευσίνα έως την Κόρινθος και τη Σαλαμίνα.
Η δημιουργία νέας μαρίνας επαγγελματικών σκαφών στην Αττική αποτελεί πάγιο αίτημα του Συνδέσμου, δεδομένου ότι περίπου το 50% του στόλου εκκινεί από την περιοχή. Αντίστοιχη έλλειψη παρατηρείται και σε οργανωμένους χώρους διαχείμασης.
Κατά τους θερινούς μήνες, το πρόβλημα εντείνεται στα νησιά, όπου πολλά λιμάνια είναι μικρής χωρητικότητας και στερούνται βασικών παροχών (ηλεκτροδότηση, ύδρευση, διαχείριση απορριμμάτων). Ως αποτέλεσμα, αρκετά σκάφη διανυκτερεύουν σε μη οργανωμένους κόλπους, με αυξημένο επιχειρησιακό και ασφαλιστικό κίνδυνο.
Καθυστερήσεις στην ψηφιοποίηση και διοικητικά εμπόδια
Σε θεσμικό επίπεδο, η ψηφιοποίηση του κλάδου παρουσιάζει σημαντικές καθυστερήσεις. Το ηλεκτρονικό μητρώο εμφανίζει δυσλειτουργίες και δεν είναι διασυνδεδεμένο με τις εφαρμογές της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων για τον φόρο πλοίων και το ΤΕΠΑΗ. Παράλληλα, δεν έχει τεθεί σε πλήρη λειτουργία το ηλεκτρονικό ναυλοσύμφωνο, διατηρώντας υψηλό διοικητικό βάρος και στερώντας από την Πολιτεία και τους φορείς αξιόπιστα στατιστικά δεδομένα.
Ιδιαίτερα προβληματικές είναι οι καθυστερήσεις στη νηολόγηση και στις μεταβιβάσεις σκαφών, λόγω υποστελέχωσης των νηολογίων και καθυστερημένης έκδοσης φορολογικής ενημερότητας από τα ΚΕΦΟΔΕ. Η ολοκλήρωση των σχετικών διαδικασιών απαιτεί δύο έως τρεις μήνες, οδηγώντας σε ακυρώσεις πωλήσεων και απώλεια επενδύσεων.
Επιπλέον, υφίσταται σοβαρό ζήτημα με τις Ναυτικές Εταιρείες Πλοίων Αναψυχής (ΝΕΠΑ) που συστάθηκαν πριν από τη λειτουργία του ηλεκτρονικού μητρώου και δεν έχουν ενταχθεί σε αυτό. Η μη ψηφιακή καταχώρισή τους προκαλεί καθυστερήσεις στην έκδοση απαραίτητων βεβαιώσεων για τράπεζες και λοιπούς φορείς, δημιουργώντας προσκόμματα σε χρηματοδοτήσεις και εταιρικές πράξεις.
Έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού – Θεσμικό κενό εκπαίδευσης
Ιδιαίτερα οξύ πρόβλημα για τον κλάδο αποτελεί η αδυναμία εύρεσης κατάλληλου προσωπικού, το οποίο εντοπίζεται πρωτίστως:
- σε τεχνικούς συντήρησης και επισκευών,
- σε στελέχη για παραδόσεις και παραλαβές σκαφών (check-in / check-out),
- σε επαγγελματίες skippers, όταν ζητούνται από τους ναυλωτές.
Η έλλειψη αυτή δεν είναι συγκυριακή αλλά δομική, καθώς δεν λειτουργούν εξειδικευμένες δημόσιες ή ιδιωτικές σχολές με στοχευμένο πρόγραμμα σπουδών για τις ανωτέρω ειδικότητες.
Ιδιαίτερα προβληματικό είναι το γεγονός ότι το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής δεν αναγνωρίζει τα διπλώματα κυβερνητών που εκδίδουν τα Ινστιτούτα Επαγγελματικής Κατάρτισης (ΙΕΚ). Η μη αναγνώριση αυτή δημιουργεί θεσμικό παράδοξο:
- από τη μία πλευρά, υφίσταται εκπαιδευτική διαδικασία,
- από την άλλη, δεν παρέχεται επαγγελματική δυνατότητα αξιοποίησης των αποφοίτων.
Το κενό αυτό στερεί από την αγορά δυνητικό ανθρώπινο δυναμικό και εντείνει το πρόβλημα επάρκειας κυβερνητών, ιδιαίτερα σε περιόδους αιχμής.
Ο Σ.Ι.Τ.Ε.Σ.Α.Π. καλεί την Πολιτεία σε άμεσο και ουσιαστικό διάλογο για:
- την ενίσχυση των λιμενικών υποδομών,
- την επιτάχυνση της ψηφιοποίησης,
- την αποκατάσταση σταθερού και ανταγωνιστικού φορολογικού πλαισίου.
Στόχος είναι η διασφάλιση της βιωσιμότητας των επιχειρήσεων και η ενίσχυση της διεθνούς ανταγωνιστικότητας του ελληνικού θαλάσσιου τουρισμού.
Who is Who
Ο Ευθύμιος Μπιμπής διαθέτει μια πολυετή και διακεκριμένη πορεία στον κλάδο του yachting, την οποία ξεκίνησε από την παιδική του ηλικία στην οικογενειακή επιχείρηση Yacht Corner Bibis. Με ακαδημαϊκό υπόβαθρο στη Διοίκηση Τουριστικών Επιχειρήσεων (Κ.Α.Τ.Ε.Ε. Αθηνών) και στο τμήμα Δημόσιας Διοίκησης του Παντείου Πανεπιστημίου, συνδυάζει τη βαθιά τεχνική γνώση με τη διοικητική επάρκεια. Η επαγγελματική του διαδρομή σφραγίστηκε από τη μακρόχρονη θητεία του στη Vernicos Yachts (1981-2010), όπου ανέλαβε καίριες θέσεις ευθύνης, από τη διαχείριση ναυτιλιακών εγγράφων έως τη διεύθυνση του Τεχνικού Τμήματος και του Τμήματος Ναυλώσεων. Από τον Δεκέμβριο του 2010, ηγείται ως Γενικός Διευθυντής της Dream Yacht στην Ελλάδα. Παράλληλα με την επιχειρηματική του δράση, προσφέρει σημαντικό έργο στα κοινά του κλάδου, έχοντας διατελέσει Αντιπρόεδρος και Γενικός Γραμματέας του ΣΙΤΕΣΑΠ, στον οποίο εξελέγη Πρόεδρος τον Απρίλιο του 2023, εκπροσωπώντας σθεναρά τα συμφέροντα των ιδιοκτητών επαγγελματικών σκαφών.
