Η κλιματική αλλάζει τα δεδομένα του ελληνικού τουρισμού μέσα από προκλήσεις και αναδυόμενες ευκαιρίες ανάπτυξης.
Η κλιματική αλλαγή έχει ήδη αρχίσει να διαμορφώνει νέους κανόνες για τον ελληνικό τουρισμό, επηρεάζοντας τόσο το κλίμα όσο και τα μοτίβα ταξιδιωτικής ζήτησης. Στη χώρα μας όπου ο τουρισμός αποτελεί σημαντικό πυλώνα της οικονομίας, οι αυξανόμενες θερμοκρασίες, τα ακραία καιρικά φαινόμενα και η άνοδος της στάθμης της θάλασσας απαιτούν αναπροσαρμογή στρατηγικών και επιχειρηματικών μοντέλων.
Επέκταση της τουριστικής περιόδου
Μελέτες καταγράφουν ότι οι θερμοκρασίες κατά την καλοκαιρινή περίοδο αυξάνονται με σταθερό ρυθμό, γεγονός που μειώνει την άνεση των επισκεπτών και επηρεάζει την εμπειρία τους κατά τη διάρκεια της τουριστικής περιόδου. Σύμφωνα με ανάλυση που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Atmosphere, η αύξηση της θερμοκρασίας μπορεί να ωθήσει τους ταξιδιώτες να προτιμήσουν άλλους μήνες κατά τη διάρκεια της άνοιξης και του φθινοπώρου, στους οποίους οι κλιματικές συνθήκες είναι πιο ευνοϊκές για τουριστικές δραστηριότητες. Επιπλέον, οι θερμότερες περίοδοι «εκτός season» μπορούν να δημιουργήσουν νέες ευκαιρίες για παραθαλάσσιες περιοχές αλλά και για αστικά κέντρα, δίνοντας τη δυνατότητα επέκτασης της τουριστικής σεζόν πέρα από την παραδοσιακή καλοκαιρινή περίοδο.
“Υπό πίεση” οι τουριστικές παραθαλάσσιες περιοχές
Με βάση τα ευρωπαϊκά δεδομένα που καταγράφονται στο EU Blue Economy Report 2025, σε ένα σενάριο αύξησης της θερμοκρασίας κατά 1,5 °C, μόνο περίπου 20 % των παραθαλάσσιων περιοχών της ΕΕ θα διατηρήσουν σταθερό μεγάλο τουριστικό ρεύμα έως το 2100, ενώ δημοφιλείς περιοχές όπως τα Ιόνια νησιά της Ελλάδας αναμένεται να αντιμετωπίσουν μείωση της επισκεψιμότητας κατά περίπου 9 %. Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Περιβάλλοντος αναφέρει ότι οι μεταβολές στις βροχοπτώσεις, οι παρατεταμένοι καύσωνες και η ξηρασία επηρεάζουν τόσο τους φυσικούς πόρους όσο και την εμπειρία των επισκεπτών, καθιστώντας απαραίτητη την προσαρμογή των υποδομών και των υπηρεσιών. Η αύξηση της θερμοκρασίας σε συνδυασμό με την άνοδο της στάθμης της θάλασσας επιταχύνει την παράκτια διάβρωση και αυξάνει τον κίνδυνο πλημμυρών σε παραθαλάσσιες τουριστικές υποδομές. Νησιά όπως η Νάξος και η Κάρπαθος έχουν ήδη επιβάλει περιορισμούς στο νερό λόγω ξηρασίας κατά την καλοκαιρινή τουριστική περίοδο, ενώ η ανάγκη προστασίας των ακτών γίνεται ολοένα πιο επιτακτική.
Κλιματική κρίση ως μοχλός ανάπτυξης
Οι οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στον ελληνικό τουρισμό γίνονται ολοένα και πιο εμφανείς, καθώς η μεταβολή των θερμοκρασιών και τα ακραία καιρικά φαινόμενα αναδιαμορφώνουν τη ζήτηση, μειώνοντας τα έσοδα και θέτοντας σε κίνδυνο θέσεις εργασίας σε περιοχές που βασίζονται σχεδόν αποκλειστικά στον τουρισμό. Επιπλέον, η ανάγκη για ενεργειακά αποδοτικές υποδομές, η ορθολογική διαχείριση των φυσικών πόρων και η προστασία των οικοσυστημάτων αυξάνουν σημαντικά το λειτουργικό κόστος των επιχειρήσεων, καθιστώντας αναγκαίο τον προσεκτικό στρατηγικό σχεδιασμό και την έγκαιρη υιοθέτηση μέτρων προσαρμογής.
Παρά τις προκλήσεις, η κλιματική αλλαγή προσφέρει και νέες δυνατότητες: η επέκταση της περιόδου επισκεψιμότητας προς την άνοιξη και το φθινόπωρο μπορεί να αξιοποιηθεί για τη δημιουργία καινοτόμων προϊόντων και εμπειριών, ενώ η προσαρμογή των υποδομών και των υπηρεσιών διασφαλίζει ότι η Ελλάδα παραμένει ανταγωνιστικός προορισμός. Ταυτόχρονα, η διαφοροποίηση των προορισμών περιορίζει την υπερσυγκέντρωση επισκεπτών σε δημοφιλείς περιοχές, ενισχύοντας τη βιωσιμότητα του τουρισμού και κατανέμοντας ομοιόμορφα τα οφέλη σε περισσότερες περιοχές της χώρας. Μια ολοκληρωμένη στρατηγική, που συνδυάζει προστασία των φυσικών πόρων, επενδύσεις σε ανθεκτικές υποδομές και βιώσιμες πρακτικές, είναι κρίσιμη για τη διασφάλιση της ασφάλειας, της άνεσης και της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας του ελληνικού τουρισμού σε ένα περιβάλλον που εξελίσσεται με ταχύ ρυθμό.
